Hieronder vindt u informatie over de verschillende deelsessies. De kleuren corresponderen met de thema's van de dag. De sessies starten op verschillende tijden en hebben verschillende lengtes. U hoeft zich niet van te voren in te schrijven voor deze sessies, maar u stelt op de dag zelf uw programma samen. Het Inspiratieplein kunt u de gehele middag bezoeken. We hanteren op de dag het principe 'wie het eerst komt het eerst maalt'. Hou voor de zekerheid dus een alternatieve sessie in gedachten.

Favorietentool
Om u te helpen bij het samenstellen van uw persoonlijke programma, kunt u gebruik maken van de Favorietentool.

  • U klikt op de gekleurde balk met uw muis. Alle informatie over de betreffende sessie wordt zichtbaar.
  • Wilt u de sessie bewaren als 'favoriet', dan klikt u op het sterretje aan het einde van de gekleurde balk.
  • Deze 'favoriet' wordt onthouden.
  • Klik op 'Print uw favorieten' en al uw favorieten staan onder elkaar.

Liken sessies
Vindt u een sessie leuk? Laat het ons weten door deze te 'liken'. 

Blokkenschema
We hebben het totale programma opgenomen in een blokkenschema. Dit schema biedt u een overzicht met daarin opgenomen waar welke sessies plaatsvinden. Voor het blokkenschema klikt u hier.

Print uw favorieten

Ik zie ik zie wat jij niet ziet

Titel: Hoe bereik je de jeugd met online marketing en social media?
Werkvorm: Luisteren
Thema: Ik zie ik zie wat jij niet ziet
Sprekers: Karlijn Van der Lelij (Koninklijke Bibliotheek)
Antina Van der Veen (Koninklijke Bibliotheek)
Aafke van Tent Beeking (CPNB)
Ruben Beekmans (CPNB)
Omschrijving: Zin om geïnspireerd te worden op het gebied van online marketing en social media voor kinderen en jongeren? Kom dan naar deze sessie vol facts, figures en prikkelende praktijkvoorbeelden.
Zo nemen we u mee naar de jeugdcampagnes van de Stichting CPNB. Het CPNB is sterk in de promotie van het Nederlandse Boek. Vanzelfsprekend zet zij online marketing en social media in bij verschillende jeugdcampagnes. Wat gaat goed en wat kan nog beter?

Vervolgens hoort u alles over de campagnes voor jeugd en jongeren van de Koninklijke Bibliotheek (KB). Mooie voorbeelden zijn 'de VakantieBieb' en 'Luisteren voor je Lijst'. De KB onderzocht hoe jongeren denken over de Bibliotheek op Instagram en of het mogelijk is een jeugdige vlogger te verbinden aan de Bibliotheek. Maar ook houdt de KB zich bezig met klantmailings speciaal gericht op (ouders van) kinderen van 9-12 jaar. Welke kansen en uitdagingen liggen er? Tijdens deze sessie is er voldoende ruimte voor interactie. We zijn benieuwd naar uw ideeën!



Titel: Leo Blokhuis over het belang van muziek in je jeugd
Werkvorm: Luisteren
Thema: Ik zie ik zie wat jij niet ziet
Sprekers: Leo Blokhuis ()
Omschrijving: Muziek kan ons vrolijk maken of troosten, laten dansen of huilen. Maar muziek doet meer. Muziek is van grote invloed op onze geestelijke gezondheid en ons geheugen. Uit onderzoek blijkt keer op keer dat muziek belangrijke emotionele, sociale en mentale functies ondersteunt. Recent neurologisch onderzoek wijst uit dat het luisteren naar muziek die je nog niet kent, zorgt voor nieuwe verbindingen in de hersenen. En die nieuwe verbindingen zorgen weer voor een fitter brein op latere leeftijd! Vroeg beginnen met actief muziek luisteren is dus het recept voor een gezond brein.

Daarnaast heeft muziek ook een belangrijke identiteitsvormende rol. De muziek die je luisterde tijdens je jeugd bepaalt in grote mate de muzieksmaak voor de rest van je leven. Kortom, muziek is een essentieel onderdeel in ieders leven. En wie kan daar beter over vertellen dan een van Nederlands meest prominente muziekkenners: Leo Blokhuis. Kom dus naar deze inspiratiesessie en laat je meevoeren door de kennis en verhalen van deze wandelende muziekencyclopedie.
Titel: Werkplek van de 21e eeuw
Werkvorm: Doen
Thema: Ik zie ik zie wat jij niet ziet
Sprekers: Ronald Huizer (BiSC Utrecht)
Omschrijving: Bibliotheken worden veel bezocht door leerlingen en studenten. Om te leren, te studeren en te werken. Veel van deze bezoekers zijn geen lid van de Bibliotheek, zijn niet geregistreerd en het is vaak onbekend wat ze precies komen doen. Hoe kunnen we bezoekers beter leren kennen en meer betekenis geven aan het bezoek aan de Bibliotheek? En hoe kunnen we met deze doelgroep een duurzame relatie aangaan?

Om de relatie met leerlingen en studenten niet alleen te beperken tot Wifi en koffie, bedacht BiSC daarop het plan om samen met Bibliotheek Eemland, gebruikers en masterstudenten Industriële Vormgeving van de TU Delft de 'Werkplek van de 21e eeuw' te ontwikkelen. De studenten hebben inmiddels diverse prototypen ontwikkeld, die zijn gedemonstreerd bij de demosessie in DOK Delft waarbij verschillende Bibliotheken aanwezig waren.
In deze sessie laten we enkele inspirerende resultaten zien en gaan we in op vragen rondom de rol van de Bibliotheek naar bezoekers. Wellicht raakt u net zo enthousiast als wij en staat binnenkort wel de 'Werkplek van de 21e eeuw' in uw eigen Bibliotheek?
Titel: Hoe Zwolse jongeren zich thuis gingen voelen in de Bibliotheek
Werkvorm: Doen
Thema: Ik zie ik zie wat jij niet ziet
Sprekers: Ymad Chaouia ()
Ilona Kevelham (Stadkamer)
Yvon Haan (Stadkamer)
Omschrijving: De vraag hoe jongeren te betrekken, leeft bij veel Bibliotheken. Hoe betrek je hen actief bij de ontwikkeling van activiteiten en projecten? Wat hebben zij zelf nodig op het gebied van taal of kunst en cultuur? De Stadskamer Zwolle (Bibliotheek Zwolle) zocht daarvoor de samenwerking met ‘De Fakkelteit’, een ontmoetingsplek voor jongeren waar zij hun muzikaliteit kunnen ontdekken en ontwikkelen. De jongeren maakten daar met behulp van het Buurtcultuurfonds van Stadskamer Zwolle een rap met bijbehorende videoclip ‘Onze Cult', die gaat over hun wensen en behoeftes om zich thuis te kunnen voelen in hun stad. Natuurlijk brengen we u in de juiste stemming met het vertonen van deze spectaculaire videoclip. Vervolgens gaat u zelf aan de slag: in groepen bedenkt u een plan hoe met jongeren in gesprek te gaan over wat zij missen of belangrijk vinden in hun buurt of Bibliotheek. Uiteindelijk presenteert u uw plannen aan Ymad Chaouia, een Marokkaanse jongere uit Zwolle. Wat vindt hij ervan? Zou het werken voor zijn vrienden en omgeving? Dit is uw kans om uw plannen ter plekke te toetsen aan de praktijk en thuis kunt u deze gelijk toepassen in uw eigen Bibliotheek! Kom dus vooral.
Titel: Ik zie, ik zie... wie jij bent
Werkvorm: Doen
Thema: Ik zie ik zie wat jij niet ziet
Sprekers: Iris Meuleman (Rijnbrink)
Omschrijving: Het onderwijs in Nederland is steeds minder homogeen ingericht. Kinderen hebben verschillende onderwijsbehoeften en de leerkracht moet daarbij nauw aansluiten. Dat vraagt om goed inzicht in iedere leerling.
Tijdens deze workshop presenteren we, na een kort theoretisch kader, hoe differentiatie kan worden toegepast binnen (lees)onderwijs. We geven u de belangrijkste tips and tricks hoe je daar als Bibliotheek goed bij kunt aansluiten. Maar we kijken verder. Het aansluiten bij verschillende typen lerenden is namelijk niet alleen toepasbaar op het formele onderwijs, maar ook op programma’s als 'de Bibliotheek en basisvaardigheden' en 'Een leven lang leren in de Bibliotheek'.
Titel: Scoren met de Eredivisie!
Werkvorm: Luisteren
Thema: Ik zie ik zie wat jij niet ziet
Sprekers: Astrid Kroon (Rijnbrink)
Joost Wijnhoud (Eredivisie CV )
Omschrijving: Voetbal, de populairste balsport van de wereld. Wereldwijd miljarden fans en in Nederland meer dan één miljoen voetballeden. Hoe kunnen we de kracht van voetbal inzetten om de Bibliotheek meer bereik te geven, nieuwe verbindingen te leggen en onze positie te versterken? 'Scoor een Boek!' kan u daarbij helpen! De Eredivisie wil bijdragen aan een gezonde levensstijl van de samenleving, de Bibliotheek ziet sterkere taalbeheersing als een belangrijke pijler hiervoor. Op dit snijvlak vinden de Bibliotheek en de Eredivisie elkaar in het programma 'Scoor een Boek!'

Tijdens deze inspiratiesessie gaan we in gesprek met Joost Wijnhoud, manager Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) van Eredivisie CV. Hij neemt u mee in het waarom, hoe en wat van het MVO van de Eredivisie CV. U krijgt praktische handvatten hoe op verschillende niveaus vorm te geven aan samenwerking met de Eredivisie. Astrid Kroon, projectleider 'Scoor een Boek!' in Gelderland en Overijssel vertelt hoe ze vijf voetbalclubs uit de Eredivisie, de Bibliotheken en de POI bij elkaar bracht. Welke kansen ontdekte zij voor de Bibliotheek en wat komt er kijken bij provinciale en lokale organisatie en financiering?
Titel: De leukste baan van Nederland? Word kinderdirecteur!
Werkvorm: Luisteren
Thema: Ik zie ik zie wat jij niet ziet
Sprekers: Liesbeth Ulijn (ProBiblio)
Floor Braber (Bibliotheek IJmond Noord)
Blossom Meijer (Bibliotheek IJmond Noord)
Sien Ruijgrok (Bibliotheek IJmond Noord)
Omschrijving: Meedoen aan de Nationale Voorleeswedstrijd: of je nu won of verloor, de herinnering aan het optreden is een waardevolle herinnering voor de rest van je leven. Bibliotheek IJmond Noord wil de kinderen die de Bibliotheek bezoeken ook mooie herinneringen meegeven. Daarom zijn wij in 2014 op zoek gegaan naar een heuse 'kinderdirecteur'. Voor de Bibliotheek betekent het een geweldige ambassadeur die aan volwassenen en kinderen vertelt waar het om draait. Onze kinderdirecteur vlogt, blogt, verricht openingen en geeft presentaties. Ze legt aan jong en oud uit waar de Bibliotheek voor staat en wat zij allemaal doet. Tot onze vreugde zien we dat meerdere Bibliotheken volgen. Is er straks in iedere Bibliotheek een kinderdirecteur én bestaat er wellicht zelfs binnenkort een nationale kinderdirecteur?
Titel: Young Adult Event
Werkvorm: Doen
Thema: Ik zie ik zie wat jij niet ziet
Sprekers: Anja Janssen (Bibliotheek Midden Brabant)
Emmy van Ruijven (Bibliotheek Midden Brabant)
Chinouk Thijssen (Bibliotheek Midden Brabant)
Omschrijving: Hoe prikkel je jongeren in deze snelle tijd, een tijd waarin ze liever zelf aan de knoppen zitten dan met een boekje in een hoekje? Laat ze zelf vloggen en bloggen, met hulp van professionals en van elkaar. Bij Bibliotheek Midden-Brabant kunnen jongeren zichzelf laten zien en horen op het speciaal voor hen ontwikkelde Young Adult Event. Een young adult-schrijver en een vlogger leren jongeren de fijne kneepjes van het vak. Digitale vaardigheden en het ontwikkelen van vertel- en schrijftalent op elke mogelijke manier staan centraal. Wil je weten hoe we dat aangepakt hebben, en wat de jongeren van onze aanpak vinden? Of wil je het zelf ook eens proberen? Je hoort en ervaart hier alle ins and outs van het vloggen. En meer!
Titel: Vanzelf mediawijs?
Werkvorm: Doen
Thema: Ik zie ik zie wat jij niet ziet
Sprekers: Mimi van Dun (Mediawijzer.net)
Marrije Prins (Prins Onderzoek Acties Ontwikkeling )
Omschrijving: Hoe kun je jongeren mediawijsheid bijbrengen? Hoe bereik je hen en krijg je hen geactiveerd? Het Nederlandse netwerk voor mediawijsheid Mediawijzer.net deelt in deze workshop haar ervaringen en onderzoeksresultaten rondom mediawijsheid en media-ethiek. Onderzoeker Marrije Prins presenteert de resultaten van het onderzoek 'Vanzelf Mediawijs' naar mediawijsheid en het gebruik van digitale media door jongeren. Mimi van Dun van Mediawijzer deelt vervolgens haar ervaringen met het ontwikkelen van het My Comment Festival, een mediawijsheid-festival voor jongeren. Het festival is een uniek concept waarbij jongeren tussen de 14-17 jaar op een positieve en prikkelende manier kennismaken met mediawijsheid. Ze maken zelf media en reflecteren op de ethische kant en de artistieke waarde van media. Het My Comment Festival richt zich op leerlingen uit het voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs.

Ten slotte kijken we graag met u naar aanleiding van onze ervaringen naar de mogelijkheden voor het opzetten van activiteiten rondom mediawijsheid binnen de Bibliotheek.
Titel: Inspirerende video's (doorlopend)
Werkvorm: inspirerende video's gedurende de hele dag op beeldschermen bij de ingang
Thema: Ik zie ik zie wat jij niet ziet
Sprekers: Astrid van Dam (De Bibliotheek op school)
Gerard Meijer (De Bibliotheek op school)
Omschrijving: Voor het vijfjarig jubileum en om de communicatie rond 'de Bibliotheek op school' te verstevigen, hebben we korte inspiratiefilmpjes gemaakt. Persoonlijke portretten waarin enthousiaste lezers vertellen wat lezen voor hen betekent. Hun ervaringen ondersteunen de centrale boodschap van 'de Bibliotheek op school', namelijk dat lezen je rijker en uiteindelijk gelukkiger maakt. Deze films zijn de hele dag te bewonderen bij de ingang van het congres, voor als u een momentje uit de drukte wilt of voor als u staat te wachten op een collega of een volgend programmaonderdeel.

De films worden u aangeboden door het landelijke kernteam van 'de Bibliotheek op school' en de Stichting Samenwerkende Provinciale Ondersteuningsinstellingen.
Titel: Een leeslijst waar je blij van wordt
Werkvorm: Luisteren
Thema: Ik zie ik zie wat jij niet ziet
Sprekers: Tineke Scholte (Biblionet Drenthe)
Marleen Herbers (Biblionet Drenthe)
Omschrijving: Hoe zorg je ervoor dat lezen voor je lijst een feestje wordt? Aan de hand van deze vraag ontwikkelde Biblionet Drenthe een leesbevorderingsproject voor vmbo-scholieren. Hoe kiezen jongeren boeken voor hun leeslijst die bij ze passen en die hen inspireren? Hoe sluit je aan bij hun belevingswereld? Insteek van het project: laat jongeren in een boek duiken tijdens de busreis van en naar school. Momenteel verkennen Biblionet Drenthe en Biblionet Groningen daarom in samenwerking met Qbuzz hoe dit verder vorm te geven. We delen onze ideeën hierover graag met u tijdens deze interactieve inspiratiesessie. Vragen die daarbij op tafel komen: hoe sluiten we aan op de belevingswereld van jongeren en hun manier van informatieverwerving, hoe helpen we hen de juiste boektitels te kiezen en hoe zetten we de dagelijkse busreis van en naar school hiervoor in? Door ons te verplaatsen in de wereld van de jongeren en hierover met hen van gedachten te wisselen, willen we originele aanknopingspunten vinden om scholieren een leeslijst te bezorgen waar ze echt blij van worden.
Titel: Blind door de Bibliotheek
Werkvorm: Doen
Thema: Ik zie ik zie wat jij niet ziet
Sprekers: Marcel Heinkens (Bibliotheekservice Passend Lezen)
Omschrijving: Interactieve VR-experience
Kinderen zijn nieuwsgierig: ze ontdekken de wereld, onderzoeken, leren, kijken en lezen. De Bibliotheek is als het ware een snoepwinkel voor de nieuwsgierige kindergeest. Maar wat als zien, en dus ook lezen, niet zo vanzelfsprekend is? Hebben niet alle kinderen dezelfde rechten als het gaat om ontwikkelen, leren en lezen? In samenwerking met het MuZIEum ontwikkelde Bibliotheekservice Passend Lezen speciaal voor het Nationale Bibliotheekcongres 2017 een wel heel bijzondere workshop. U ervaart door middel van een Virtual Reality-bril hoe het is om als blind of slechtziend kind door de Bibliotheek te lopen, te zoeken en te lezen. Aansluitend laten we u zien welke mogelijkheden er in de Bibliotheek en bij Passend Lezen zijn voor deze kwetsbare doelgroep.
Titel: Kinderen in gesprek met Bibliotheekdirecteuren
Werkvorm: Debatteren
Thema: Ik zie ik zie wat jij niet ziet
Sprekers: Tako Rietveld (Kindercorrespondent)
Martin Berendse (Openbare Bibliotheek van Amsterdam)
Omschrijving: Kinderen die deze dag aanwezig zijn gaan onder leiding van dagvoorzitter en Kindercorrespondent Tako Rietveld in gesprek met Bibliotheekdirecteuren. U mag kritische vragen stellen aan zowel de kinderen als aan de volwassenen.


Als ik later groot ben

Titel: Doe mee aan het Weekend van de Wetenschap!
Werkvorm: Doen
Thema: Als ik later groot ben
Sprekers: Solange Cleutjens (NEMO)
Femke Hameetman (Pop-up wetenschapper)
Marieke Dees (Bibliotheek Hilversum)
Mirjam Roling (Bibliotheek Hilversum)
Omschrijving: Wilt u op een aantrekkelijke manier wetenschap in huis halen voor kinderen? Zin in een bruisend weekend waarmee u kinderen en hun ouders kunt verleiden naar uw Bibliotheek te komen? Kom dan naar deze workshop waar u alles hoort over deelname aan het landelijke Weekend van de Wetenschap op 7 en 8 oktober 2017. Tijdens dit weekend zetten innovatieve en eigentijdse bedrijven, universiteiten, onderzoeksinstellingen en musea hun deuren open om het publiek op een toegankelijke manier wetenschap en technologie te laten beleven. In deze workshop geeft Solange Cleutjens (NEMO/Weekend van de Wetenschap) alle tips and tricks voor het opzetten van het programma voor dit weekend in uw eigen Bibliotheek. Een programma door wetenschappers, voor kinderen. U gaat tijdens deze sessie aan de slag met uw wensen en ideeën en legt hier de basis voor eventuele deelname aan het Weekend van de Wetenschap. Dit is echter ook goed in te zetten voor andersoortige activiteiten gedurende het jaar. Daarnaast deelt de Bibliotheek Hilversum hun ervaring met hun deelname aan het evenement in 2016. En het mooie is: bij deelname aan het Weekend van de Wetenschap lift uw Bibliotheek mee op de landelijke marketing en communicatie.


Titel: Mediawijsheid: ambities voor de toekomst
Werkvorm: Luisteren
Thema: Als ik later groot ben
Sprekers: Maaike Toonen (Koninklijke Bibliotheek)
Ben Peperkamp (Raad voor Cultuur)
Omschrijving: De Koninklijke Bibliotheek (KB) heeft in september 2016 de visie ‘Mediawijsheid en de openbare bibliotheek: van warenhuis naar wegwijzer tot werkplaats’ uitgebracht. Hierin worden de ambities voor de sector tot en met 2018 benoemd. Later dit jaar brengt de Raad voor Cultuur haar nieuwe advies over mediawijsheid uit, aangezien het laatste advies alweer uit 2005 dateert. Welke rol spelen Bibliotheken in het nieuwe advies en hoe kunnen Bibliotheken bijdragen aan het behalen van de genoemde doelstellingen? En hoe verhoudt de visie van de KB zich ten opzichte van het nieuwe advies van de Raad voor Cultuur?

Nieuwsgierig geworden? Kom dan naar vooral naar deze inspiratiesessie van de KB.
Titel: Verhalen bouwen met LEGO Education
Werkvorm: Doen
Thema: Als ik later groot ben
Sprekers: Jelle de Jong (Play Learn Change)
Ine Driessen (De Bibliotheek Eindhoven)
Silvia Masolijn (Bibliotheek Eindhoven)
()
Omschrijving: “Siem deed zijn zaklamp aan en scheen ermee over de muur. De lichtknop zat verstopt onder een laag spinrag. Een rilling gleed over zijn rug toen Siem zijn vingers op de knop legde.”
Dit is het begin van het verhaal dat basisschoolleerlingen in Eindhoven tijdens de Kinderboekenweek 2016 voorgelegd kregen. De opdracht voor de leerlingen was om dit speciaal voor dit project geschreven verhaal van kinderboekenschrijfster Anja Vereijken af te maken. Hoe? Met LEGO Education materiaal! Met blokjes dus. Het letterlijk bouwen van scènes van het verhaal motiveert leerlingen om met taal en verhalen aan de slag te gaan en bevordert het leesplezier. Het vastleggen van het verhaal draagt bovendien bij aan het vergroten van hun digitale geletterdheid. Daarnaast leren zij samenwerken, communiceren, kritisch denken, creatief denken en reflecteren. Ieder op zijn of haar eigen manier. Tijdens de finale in de Bibliotheek Eindhoven is het winnende verhaal gekozen.

Het project is een mooi praktijkvoorbeeld van hoe de Bibliotheek een andere vorm van leren op school kan stimuleren en ondersteunen. En hoe praktisch materiaal de cognitieve ontwikkeling bij leerlingen stimuleert om met en van elkaar te leren. Tijdens deze workshop presenteren wij de opzet van het project en gaat u zelf met LEGO Education-materiaal aan de slag.
Titel: Informeel leren in de Bibliotheek
Werkvorm: Luisteren
Thema: Als ik later groot ben
Sprekers: Ingrid Fest (De Bibliotheek Eindhoven)
Jane Trapman (De Bibliotheek Eindhoven)
Omschrijving: Hoe rijker de leeromgeving, hoe meer kinderen uitgedaagd worden om te onderzoeken, samen te werken en te organiseren. In onze maatschappij ligt de nadruk steeds meer op creativiteit, samenwerking en ondernemerschap. Daarom ontwikkelt Bibliotheek Eindhoven — naast het reguliere educatieve aanbod gericht op leesplezier en digitale geletterdheid — een programma dat aansluit op de verschillende leerstijlen van kinderen. Dit bestaat uit vier elementen:

1. Stedelijk Basisprogramma Creativiteitsontwikkeling
De Bibliotheek Eindhoven en vijf andere culturele instellingen zien het als hun maatschappelijke opdracht om samen voor alle Eindhovense kinderen een cultuur-educatief basisprogramma ‘creativiteitsontwikkeling’ te verzorgen, een programma dat al begint bij de kinderopvang.
2. Pink & Pienter Plein
Het Pink & Pienter Plein is een ruimte vol creatieve prikkels in Eindhovense wijken waar de allerjongsten (2 - 7 jaar) en hun ouders samen kunnen experimenteren. Het kind kan zich hier spelenderwijs uiten in diverse ‘talen’: gesproken, beeldend, met muziek of theater.
3. Pink & Pienter Bende
Onder de noemer Pink & Pienter Bende organiseert de Bibliotheek Eindhoven activiteiten voor kinderen in de basisschoolleeftijd, die het spelenderwijs leren stimuleren. De Bende streeft het motto na: ‘Pas op, je kunt er slim van worden!’
4. Tech & Play Plek
De Bibliotheek Eindhoven heeft in het Microlab op Strijp-S een Tech & Play Plek. Hier kunnen jonge ontdekkers creatief met techniek en design spelen. Met het gereedschap binnen handbereik kunnen de kinderen hun fantasie de vrije loop laten. Meer weten en horen? Kom dan naar deze inspiratiesessie!
Titel: Cinekid AppLab
Werkvorm: Doen
Thema: Als ik later groot ben
Sprekers: Anne Schaepman (Stichting Cinekid)
Emma Eigenraam (Openbare Bibliotheek Amsterdam)
Emma O’ Hare (Stichting Cinekid)
Omschrijving: Elke dag komen er honderden apps bij. In alle soorten en maten. Ouders, leerkrachten en andere opvoeders willen het beste voor hun kinderen, maar hoe vind je dat binnen deze overdaad? Daarvoor is de Cinekid AppLab ontwikkeld, een selectie van apps die door Cinekid onafhankelijk beoordeeld zijn en aanbevolen, als hulpmiddel om mooie, creatieve, artistieke, veilige en kwalitatieve apps te vinden voor kinderen. (www.cinekid.nl/applab)

Daarnaast heeft Cinekid een fysieke vorm voor het AppLab ontwikkeld. Dit AppLab, waarin de geselecteerde apps live te spelen zijn, leent zich bij uitstek voor gebruik in de Bibliotheek. Succesvol voorbeeld: in november 2016 hebben OBA en Cinekid gezamenlijk een (pilot) AppLab geopend op de OBA IJburg. En ook al is het nog maar kort geopend, het wordt nu al zeer intensief gebruikt. Kinderen komen ervoor terug en worden zelfs lid van de OBA om te kunnen spelen in het AppLab.

Bij Cinekid komen steeds meer verzoeken van Bibliotheken en scholen binnen om AppLabs met begeleidend lesmateriaal te openen en medewerkers te trainen om klassen te ontvangen voor lessen/workshops mediawijsheid. Daarom heeft Cinekid lesmateriaal ontwikkeld waarmee docenten of educatieve instellingen apps kunnen gebruiken tijdens de lessen.

In deze workshop geven Cinekid en OBA een presentatie over hun bevindingen rondom de pilot op IJburg, het belang van kennis rondom het gebruik van apps, maar vertellen ook over de uitgebreide mogelijkheden die apps bieden.
Titel: Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst
Werkvorm: Debatteren
Thema: Als ik later groot ben
Sprekers: Piet-Hein Peeters ()
Evi Savelkouls (JBN/Noord Oost Brabantse Bibliotheken (NOBB))
Maartje de Louw (JBN/Noord Oost Brabantse Bibliotheken (NOBB))
Tamar van Moolenbroek (JBN Bibliotheek Den Haag)
Omschrijving: Het JBN, het Jonge Bibliothecarissennetwerk, is een nieuw fenomeen in Bibliotheekland en treedt tijdens het Nationale Bibliotheekcongres voor het eerst in de openbaarheid. Aan de hand van prikkelende stellingen gaan we graag met u het gesprek aan over de rol van jongeren in de sector. Iedere Bibliotheek zoekt immers naar de juiste invulling om toekomstbestendig te zijn. Als jong en ondernemend netwerk vol goede ideeën, zoeken, vragen en denken wij graag mee. Wat willen wij in en met de Bibliotheeksector bereiken? Hoe moet de Bibliotheek eruit zien als wíj later groot zijn? Welke competenties en vaardigheden brengen wij mee en welke hebben we nog nodig?

De uitkomsten van het debat verwerken we in een concreet stappenplan. Zo helpt dit prikkelende gesprek om meer draagvlak te creëren en helderheid te krijgen in wat ons te doen staat. Met als doel er samen voor te zorgen dat het JBN en de branche ‘groot(s)’ worden. De jeugd heeft immers de toekomst!
Titel: B/Slash: digitale leesbevordering voor vmbo-leerlingen
Werkvorm: Doen
Thema: Als ik later groot ben
Sprekers: Marjolein Hordijk (De Bibliotheek Gelderland Zuid)
Kees Meulendijks (De Bibliotheek Gelderland Zuid)
Omschrijving: Bibliotheek Gelderland Zuid heeft speciaal voor de derde klassen van het vmbo een project ontwikkeld rondom de zogenaamde 'Slashreeks'. Deze reeks sluit zeer goed aan bij de belevingswereld van vmbo-leerlingen; een mooi aanknopingspunt dus voor de Bibliotheek om deze (vaak lastig tot lezen te krijgen) leerlingen te bereiken. Bijzonder van dit project is dat ook de ouders betrokken worden bij de leesbevordering van hun kinderen. Zij spelen immers een belangrijke rol bij de leesontwikkeling van kinderen. Daarvoor is voor hen een speciale workshop ontwikkeld.

Tijdens deze sessie maakt u kennis met het project B/Slash en gaat u zelf actief aan de slag met drie onderdelen van het project: de multimediale lessenreeks, ouderbetrokkenheid en de projectdag.
We nemen u mee naar de mogelijkheden van de educatieve app Kahoot die boordevol vragen en opdrachten staat over de verschillende Slash-boeken. Natuurlijk dagen we u ook uit om mee te spelen. Als klap op de vuurpijl maakt u zelf een verkorte versie van een projectdag van Kleinkunstig mee, waarin leerlingen door middel van workshops acteren, animeren en Augemented Reality een boek tot leven laten komen. Wij zijn klaar om het project landelijk uit te rollen. Doet u mee?
Titel: Robots, Virtual Reality en Raspberry Pi in uw Bibliotheek?
Werkvorm: Doen
Thema: Als ik later groot ben
Sprekers: Miriam van den Beemt (Bibliotheek Midden-Brabant)
Jantien Borsboom (Bibliotheek Midden-Brabant)
Omschrijving: Er groeit nu een generatie op die digitale middelen en digitale media als de norm ziet en deze volop gebruikt. Het onderwijs zet de eerste stappen naar het integreren van nieuwe digitale leermiddelen en leerdoelen, maar dit is vaak nog geen vast onderdeel binnen het curriculum.
Het is belangrijk dat kinderen en jongeren spelenderwijs bezig kunnen zijn met programmeren, digitale creatie en mediawijsheid. Bibliotheek Midden-Brabant heeft hiervoor diverse programma's ontwikkeld: een Digilab waar kinderen kunnen experimenteren met nieuwe technieken en nieuwe media, CoderDojo’s waar kinderen samen leren programmeren, een traject met leerkrachten in het basisonderwijs om programmeren een blijvende plek in de lessen te geven en binnen- en buitenschoolse workshops door mediacoaches. Wij richten ons op duurzame talentontwikkeling van de doelgroep en werken daarom samen met partners als de Universiteit Tilburg, het Ontdekstation, Mediamarkt en overkoepelende onderwijsorganisaties.

In deze inspiratiesessie vertellen we u graag over onze best practices. U maakt kennis met een aantal innovatieve digitale tools, waaronder diverse robots, Virtual Reality-brillen en Raspberry Pi. We sluiten af met een #durftevragen-sessie: hier kunt u al uw vragen kwijt over hoe programmeren een plek kan krijgen binnen het beleid van uw Bibliotheek.
Titel: Nieuwe oplossingen door het Taallab
Werkvorm: Luisteren
Thema: Als ik later groot ben
Sprekers: Coosje van der Pol (Bibliotheek Midden-Brabant)
Laurie van Son (Fontys Pabo)
Charlotte Douillet (Fontys Pabo)
Omschrijving: Het Taallab is een werkplaats voor pabo-studenten, leerlingen uit het primair onderwijs, ouders, leerkrachten en andere professionals op het gebied van taal en lezen. In het Taallab werken al deze partijen samen aan vernieuwende benaderingen van vraagstukken op het vlak van taal en lezen. Verder is er aandacht voor het vertalen van actuele wetenschappelijke inzichten rondom lezen naar de praktijk. Drijvende krachten achter het Taallab zijn de Bibliotheek Midden-Brabant en Fontys Pabo Tilburg.
Een actueel vraagstuk vormt steeds het vertrekpunt voor de activiteiten in het Taallab. Bijvoorbeeld: 'Hoe kunnen we onderwijs in technische leesvaardigheid verbinden met (meer) leesplezier?' Pabo-studenten bestuderen het vraagstuk zowel vanuit de theorie als vanuit de praktijk. In het Taallab ontmoeten ze inspirerende gasten, bijvoorbeeld iemand die manieren ontwikkelt om laaggeletterde volwassenen tot lezen te verleiden. Vervolgens ontwikkelen de studenten een concept waarin alle elementen voor de oplossing van het vraagstuk samenkomen. Kinderen komen naar het Taallab om ‘proefpersoon’ te zijn en hun ervaringen te delen. Daarna is het tijd voor de confrontatie met de praktijk buiten het Taallab: vaak komen er heel verrassende oplossingen uit!
Titel: Bibliotheekmedewerkers: net zo toekomstbestendig als de jeugd
Werkvorm: Luisteren
Thema: Als ik later groot ben
Sprekers: Nicolien de Pater (Nicolien de Pater Leesbevordering)
Gretha Straatsma (Balance G&P)
Liselotte Dessauvagie (Dessgevraagd, bevordert leesbevordering )
Omschrijving: In de afgelopen vijf jaar verlegden veel Bibliotheken hun koers naar een strategische samenwerking met het onderwijs. De focus op educatie en Jeugd & Jongeren vergt echter heel wat van medewerkers van de Bibliotheek. Hoe zorg je er nu voor dat al je Bibliotheekmedewerkers qua expertise net zo toekomstbestendig zijn als de jeugd van tegenwoordig?
Sprekers Nicolien de Pater, Gretha Straatsma en Liselotte Dessauvagie komen als trainers op veel Bibliotheken en scholen en delen hun opgedane ervaringen graag met u. Aansprekende voorbeelden uit de praktijk komen dus aan bod en de achterliggende theorie staat hierbij centraal. Zo blijkt bijvoorbeeld dat alleen een kar vol boeken de school inrijden niet voldoende is om het leesplezier en de leesvaardigheid bij kinderen te laten stijgen. Daarvoor is een actieve leesconsulent onontbeerlijk, maar een goed geoutilleerde Bibliotheekmedewerker is minstens zo belangrijk. Meer weten? Kom dan naar deze inspirerende sessie!
Titel: Hoe creëer je een vertrouwensband met laagtaalvaardige ouders?
Werkvorm: Luisteren
Thema: Als ik later groot ben
Sprekers: Yvonne van de Logt (Bibliotheek Rivierenland)
Jos Boon (Bibliotheek Rivierenland)
Frances Sopacua (Bibliotheek Rivierenland)
Omschrijving: Alle ouders willen het beste voor hun kind, maar sommige ouders hebben de mogelijkheden en vaardigheden niet om hun kind te helpen. We zien bijvoorbeeld dat laagtaalvaardige gezinnen weinig deelnemen aan het programma BoekStart. Bibliotheek Rivierenland gelooft in het belang van persoonlijk contact met ouders om hen te kunnen bereiken. Samen met Jeugdgezondheidszorg is daarom de BoekStartcoach in het leven geroepen. De BoekStartcoach is structureel aanwezig op het consultatiebureau en gaat met ouders in gesprek over het belang van leesbevordering. Daarnaast is de BoekStartcoach lees- en mediacoach op de peuterspeelzalen. Ouders zien de coach regelmatig en er ontstaat daardoor een vertrouwensband; ook met ouders die de Nederlandse taal (nog) niet spreken. Meer weten? Kom dan naar deze inspiratiesessie.
Titel: Impact door Connectie op School
Werkvorm: Doen
Thema: Als ik later groot ben
Sprekers: Jeroen de Boer (Bibliotheekservice Fryslân)
Omschrijving: Hoe kunnen kinderen zich nieuwe technologie eigen maken om daarmee lokale impact te realiseren? Dat is de vraag die Bibliotheekservice Fryslân, Ton Zijlstra (Maker Households), Bibliotheek Leeuwarden en NHL Hogeschool willen beantwoorden binnen Impact door Connectie op School, een pilotproject binnen de onlangs vastgestelde Visie Mediawijsheid van de KB. Uitgangspunt is dat kinderen beter met nieuwe technologie om leren gaan. Het is namelijk lang niet altijd zo dat deze technologieën dicht bij de leerlingen staan, dat vraagt echt om digitale geletterdheid. Samen met de leerlingen van de Dr. Algraschool in Leeuwarden inventariseren we hun behoeftes en hoe zij, gebruikmakend van open technologie, impact kunnen creëren. We gebruiken hierbij tools die zo goedkoop zijn dat deze nooit een belemmering vormen voor het proces. Het resultaat? Kinderen creëren hun eigen oplossingen, en worden daarbij ondersteund door een netwerk van deskundigen zoals school, de wijk en FabLab.

Tijdens de sessie presenteren wij de resultaten van het project dat in januari 2017 wordt uitgevoerd. Hierbij nemen wij onze kersverse bakfiets 'De Slimme Trapper' mee, één van de faciliteiten die tijdens Impact door Connectie op School gebruikt wordt.
Titel: Medi@battle: slim zoeken belangrijker dan weten!
Werkvorm: Doen
Thema: Als ik later groot ben
Sprekers: Ingrid de Jong (Cubiss)
Yvonne van Bijnen (Cubiss)
Omschrijving: Speel 'Medi@Battle' en ervaar hoe leerlingen van het voortgezet onderwijs in een interactieve wedstrijd werken aan hun kennis, vaardigheden en houding ten opzichte van (nieuwe) media. 'Medi@Battle' is een quiz die bijdraagt aan het ontwikkelen van de competenties die nodig zijn om actief en bewust deel te kunnen nemen aan de mediasamenleving. Slim zoeken staat hierbij boven parate kennis. Het team dat het meest 'wijs' om kan gaan met media, wint de wedstrijd. 'Medi@Battle' is een mooie mix van het gebruik van apparatuur en software, het bewust inzetten van media om de verdieping te zoeken en het beoordelen van gevonden informatie. Maar bovenal gaat het om het bewust en vaardig maken van jongeren in het kunnen filteren van (online) informatie.

Ontdek 'Medi@Battle' tijdens het Nationale Bibliotheekcongres en doe actief mee! Ervaar de mogelijkheden van deze spelvorm, in zowel een krachtige positionering richting het onderwijs als het ontwikkelen van vaardigheden voor de toekomst bij leerlingen én docenten.
Titel: Digitaal voorbereid op de universiteit?
Werkvorm: Luisteren
Thema: Als ik later groot ben
Sprekers: Ronald Huizer (BiSC Utrecht)
Mariet Wolterbeek (Regiobibliotheek Z.O.U.T.)
Omschrijving: Leerlingen die het voortgezet onderwijs verlaten zijn vaak nauwelijks voorbereid op de digitale uitdagingen die ze tegenkomen in het hoger- of beroepsonderwijs. Ze kunnen 'googlen' en 'facebooken', maar wat betrouwbare, wetenschappelijke bronnen zijn is hen nauwelijks bekend. Hoe structureer je grote hoeveelheden informatie? Welke bronnen mag je hergebruiken en onder welke voorwaarden? Hoe hanteer je een goede bronvermelding? Allerlei zaken die bij het maken van een werkstuk of scriptie onvermijdelijk en nodig zijn.

Het nieuwe samenwerkingsverband van Regiobibliotheek Z-O-U-T, Universiteit Utrecht, het Revius Lyceum in Doorn en BiSC ontwikkelt nieuwe programma's voor vwo-, havo- en in een later stadium ook vmbo-leerlingen met als doel hun digitale informatievaardigheden te ontwikkelen. De modules zijn in de toekomst beschikbaar voor Bibliotheken. Nu al nieuwsgierig? Kom dan vooral naar deze inspiratiesessie!
Titel: ThuisTaal: lezen met vluchtelingenkinderen
Werkvorm: Doen
Thema: Als ik later groot ben
Sprekers: Karien van Buuren (Rijnbrink / Overijsselse Bibliotheken)
Richard Vollenbroek (Saxion | University of Applied Sciences | Lerarenopleiding Enschede)
Janouck Teunissen (Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA))
Omschrijving: De Bibliotheek is er voor iedereen en maakt zich ook sterk voor de integratie van vluchtelingen in onze samenleving. Kinderen van nieuwkomers gaan vaak al snel naar school en ontwikkelen hun taalvaardigheid doorgaans sneller dan hun ouders. Het project 'ThuisTaal' heeft tot doel een brug te slaan tussen school en gezin en tussen kind en ouders. 'ThuisTaal' is een samenwerking tussen Overijsselse Bibliotheken en de Saxion Lerarenopleiding Enschede, het COA, nieuwkomersscholen, welzijnsorganisaties en VluchtelingenWerk.

Hoe ziet dat eruit in de praktijk? Alle derdejaars studenten van de lerarenopleiding bezoeken wekelijks vluchtelingengezinnen op AZC’s en daarbuiten. Door samen te lezen wordt de Nederlandse woordenschat van de kinderen vergroot. Ook maken de studenten het gezin bekend met de Bibliotheek, ontwikkelen zij spelmaterialen en integreren deze samen met prentenboeken in thema's volgens de actuele woordenschat-didactiek. Ook nemen de ouders actief deel aan het project, hun deelname is erop gericht een brug te slaan tussen school en thuis, maar het is ook van groot belang dat zij hun essentiële rol in de (lees)opvoeding van hun kinderen ervaren. Toekomstige leerkrachten leren de thuissituatie van vluchtelingenkinderen kennen en zijn zich bewust zich welke invloed een geïntegreerde thuis-school-aanpak heeft op de taalontwikkeling. De studenten zijn de ambassadeurs van het (voor)lezen en van de Bibliotheek. 'ThuisTaal' is genomineerd voor de NJI Jeugdhulpprijzen en is door de KB aangemerkt als innovatief project.

We hopen dat 'ThuisTaal' u inspireert om zelf een dergelijke samenwerking op te zetten!
Titel: Haal meer uit 'de Bibliotheek op school'!
Werkvorm: Luisteren
Thema: Als ik later groot ben
Sprekers: Barbara van Walraven (ProBiblio)
Ineke Blom (Bibliotheek Katwijk)
Omschrijving: We weten allemaal dat 'De Bibliotheek op school' (dBos) een mooie aanpak is om Bibliotheek en school met elkaar te verbinden en het leesplezier van kinderen te stimuleren. Maar er is meer! 'De Bibliotheek op school' biedt je de kans om je als Bibliotheek nog sterker te positioneren en te profileren: richting gemeente, schooldirectie, leerkrachten, ouders en Bibliotheekleden. Maar hoe doe je dat? Wat is daarvoor nodig? Hoe zorg je voor een goed samenspel tussen leesconsulenten, marketeers en communicatiemedewerkers? En hoe werk je dat concreet uit? Kom luisteren naar de succeservaringen van Bibliotheek Katwijk en ProBiblio.

Samen met Bibliotheek Katwijk ontwikkelde ProBiblio namelijk een plan dat is gericht op de communicatie en pr rondom dBos: hoe profileer ik mijn Bibliotheek, op welk moment en bij welke doelgroep? Het plan zet een heldere leidraad voor de communicatie uit en geeft ideeën om de betrokkenheid van stakeholders bij dBos veel groter te maken. Door de betrokkenheid van deze partners ontstaat er meer draagvlak, en kunnen alternatieve financieringsbronnen gevonden worden. Bovendien zorgt het ervoor dat betrokken partijen zich blijvend en langdurig verbinden aan dBos, en dus aan de Bibliotheek. En dat is toch wat je wilt bereiken!
Titel: Minecraft: de connectie tussen jongeren en collectie
Werkvorm: Doen
Thema: Als ik later groot ben
Sprekers: Erik Reuvers (ProBiblio)
Debbie Teitsma (Bibliotheek De Boekenberg)
Ruud Brok (ProBiblio)
Marieke Ooijevaar (Bibliotheek Heiloo)
Omschrijving: Het computerspel 'Minecraft' blijft onverminderd populair onder jongeren. In het onderwijs wordt het steeds vaker ingezet als informeel middel om formele lesstof over te brengen. Tijdens deze interactieve sessie, onder leiding van ProBiblio, gaan we op zoek naar de manier waarop Bibliotheken gebruik kunnen maken van de educatieve mogelijkheden die het spel biedt en gaan we zelf actief aan de slag. Door het organiseren van 'Minekraft'-sessies in je Bibliotheek haal je nieuwe doelgroepen in huis, zoals jongens en vaders, werk je samen met fablabs en gebruik je de expertise van een jong publiek. We laten bovendien zien hoe gemakkelijk je thema's als erfgoed, vrijheid, archeologie aan de 'Minecraft'-wereld kunt koppelen.
Titel: Een zwak voor lezen. De meerwaarde van leesplezier voor zwakke lezers
Werkvorm: Debatteren
Thema: Als ik later groot ben
Sprekers: Dia Wesseling (ProBiblio (in samenwerking met de Koninklijke Bibliotheek en Kunst van Lezen))
Stieneke Eising (gespreksleiding) (Kunst van Lezen / opleidingshuis dBos)
Wendie van der Aa (Bibliotheek Den Bosch)
()
()
()
Omschrijving: Welke initiatieven zijn er om zwak lezende kinderen beter te begeleiden? We brengen in deze workshop twee succesvolle en initiatieven onder de aandacht.
In 2015-2016 is Pilot II ‘Aangepast lezen en MLP binnen de Bibliotheek op school’ uitgevoerd op zeven basisscholen. Zwakke lezers maakten kennis met daisy cd-roms (gesproken boeken via een daisyspeler), Superboek (gesproken boeken via de computer), Yoleo (luister- en meeleesboeken via de computer) en Makkelijk Lezen Plein-boeken.
Belangrijkste bevindingen: 100% van de betrokken leerkrachten is blij nu passende materialen aan te kunnen bieden. Maar nog belangrijker: het leesplezier van de zwakke lezers is duidelijk toegenomen, dankzij de inzet van de toegankelijke materialen. Een geweldig resultaat!
Naar aanleiding van deze uitkomsten is er - na een pilotfase - een nieuwe opleiding voor leesconsulenten gestart: ‘Leesplezier voor kinderen met een leesprobleem'. Er bleek namelijk een grote rol weggelegd voor de leesconsulent om deze kinderen te motiveren met passend materiaal en het gebruik ervan te begeleiden. De opleiding legt de nadruk op het leesgesprek en de implementatie daarvan in de school. Deze sessie heeft de vorm van een talkshow: vol interviews, discussies en filmpjes, uitgevoerd in opdracht van de Koninklijke Bibliotheek (KB).
Titel: Robots voor Ukkies
Werkvorm: Luisteren
Thema: Als ik later groot ben
Sprekers: Irena Dumancic (Bibliotheek Lek & IJssel)
Liesbeth van der Lecq (Bibliotheek Lek & IJssel)
Omschrijving: Programmeren is de nieuwe geletterdheid en moet al op jonge leeftijd worden aangeleerd. We stellen zonder blikken of blozen: leren coderen is in de huidige tijd even belangrijk als lezen en schrijven. Met het programma 'Robots voor Ukkies', waarmee leerkrachten direct in hun klas in de slag kunnen, leren wij jonge kinderen de basisprincipes van het programmeren. Jonge kinderen die nog niet kunnen lezen, leren dat spelenderwijs. We nemen u in deze sessie mee naar alle mogelijkheden van ons innovatieve programma en vertellen u hoe u deze geheel nieuwe doelgroep in huis kunt halen! Komt u ook?
Titel: Jongeren AanZet
Werkvorm: Doen
Thema: Als ik later groot ben
Sprekers: Melissa Prins (De Bibliotheek AanZet)
Jacolien de Heer (De Bibliotheek AanZet)
Geerke van het Veer (De Bibliotheek AanZet)
Omschrijving: Hoe bereik je jongeren vanaf 12 jaar? ‘Geen duimdikke plannen en veel vooronderzoek, maar vooral doen.’ Dat is het credo binnen Bibliotheek AanZet in Dordrecht. Hoe ze dat doen? Bibliotheek AanZet bewandelt daarvoor vier wegen:
- Inspelen op de actualiteit
- Informeel leren en informeel leren met elkaar verbinden. Persoonlijke ontwikkeling staat centraal.
- Contactmomenten met jongeren vergroten door aan te sluiten bij vakken als maatschappijleer, beroepsoriëntatie, geschiedenis en CKV.
- Aanspreken van nieuwe netwerken en het faciliteren van communities.

Tijdens deze workshop vertellen we u graag meer over onze werkwijze en delen we een aantal van onze best practices met u zoals de Cultuursafari (literaire talkshows voor scholieren), TaalClash (driedaags literatuurfestival in Dordrecht), TedXYouth (TED talks door jongeren) en het Leeslijstdebat (docenten, leerlingen en experts keren de verplichte leeslijst binnenstebuiten). We waarschuwen u alvast: u moet wel zelf actief aan de slag!
Titel: Nieuwe geletterdheid, nieuwe samenwerkingen
Werkvorm: Doen
Thema: Als ik later groot ben
Sprekers: Ellen Bijsterbosch (SETUP)
Jessie Hanssen (Bibliotheek Utrecht)
Omschrijving: Geletterdheid gaat niet langer alleen over lezen, maar om het leren lezen van de wereld. De wereld waarin millennials opgroeien bestaat steeds meer uit media, spel, data en algoritmen. Bibliotheken zullen zich dus media-, ludo-, data- en algo-geletterdheid eigen moeten maken, maar dat is nog niet zo eenvoudig. Veel Bibliotheken missen de kennis, vaardigheden en het netwerk om nieuwe geletterdheid te vertalen naar een aansprekend aanbod.

In deze sessie delen we hoe de Bibliotheek Utrecht dit vraagstuk aanpakt. Veel Bibliotheken halen nieuwe geletterdheid in huis middels ad hoc-samenwerkingen met medialabs en experts, maar hierdoor leren de partners elkaar niet goed kennen en de kans is groot dat kennis weer vervliegt. Bibliotheek Utrecht besloot een kantoorruimte te delen met het lokale medialab SETUP. Dit lab voor nieuwe geletterdheid vernieuwt de Bibliotheek van binnenuit. Door kennis te delen met Bibliotheekmedewerkers, door samen subsidieaanvragen te doen en door gezamenlijk activiteiten te organiseren. Voorbeelden van gezamenlijk aanbod zijn een 'Big Data Experience' en speurtochten ontwerpen met Virtual Reality.

De Bibliotheek vindt in deze constructie niet het wiel opnieuw uit, maar krijgt van dichtbij mee hoe zij zelf aan programma, publieksbereik en vaardigheden voor het aanbieden van nieuwe geletterdheid kan werken. We delen graag onze ervaringen.
Titel: De digitale leefwereld van jongeren ontrafeld
Werkvorm: Luisteren
Thema: Als ik later groot ben
Sprekers: Remco Pijpers (Stichting Kennisnet, Mijnkindonline)
Simon Verwer (Denkfiguren)
Marrije Prins (Mediawijzer.net)
Sophie Geelen (Mediawijzer.net)
Omschrijving: Hoe gedragen jongeren zich in hun digitale leefwereld? Voor velen van ons een belangrijke vraag. In deze interactieve talkshow ontrafelt u samen met ons de digitale leefwereld van jongeren. Daarbij worden we geholpen door expert digitale geletterdheid Remco Pijpers, leraar/filosoof/onderwijsvernieuwer Simon Verwer en antropoloog/agoog Marrije Prins en marketing-expert Sophie Geelen. Zij delen aan de hand van filmpjes hun bevindingen en visie en gaan rechtstreeks met u in gesprek over de vragen die jongeren hebben als het gaat om hun persoonlijke ontwikkeling en de (digitale) wereld waarin ze leven. We kijken wat jongeren willen in een samenleving waarbij steeds meer ruimte is voor een gepersonaliseerd leven en die minder afhankelijk is van uniformiteit. We horen hoe jongeren omgaan met die vrijheid en welke keuzes ze daarin maken. Maar ook met wie ze zich verbinden en door wie ze worden beïnvloed. Sluit je bij ons aan op deze zoektocht in deze verdiepingsessie en leer jongeren beter begrijpen.
Titel: Jacklab: speel, ontdek en leer
Werkvorm: Doen
Thema: Als ik later groot ben
Sprekers: Kerenza Strijker (DNK)
Karin Ridder (DNK)
Arenea de Heer (DNK)
Marloes de Klerk (DNK)
Omschrijving: Ga mee op ontdekkingsreis! In het JackLab neemt Professor Jack kinderen mee in zijn digitale wereld en laat hij hen alle ins and outs zien die daar te ontdekken zijn. Kinderen spelen met de nieuwste technologische snufjes en ontdekken wat de digitale wereld hen kan brengen. Zo leren zij bijvoorbeeld printen in 3D en gaan zij hun eigen ontwerpen laseren.
Bent u er ook klaar voor om op reis te gaan met Professor Jack? Kom dan naar deze interactieve workshop. In de wereld van Professor Jack komt u in aanraking met de 21st Century Skills, met de nieuwe mogelijkheden, technieken en didactische vormen van co-creatie met kinderen.


Maatschappij & Co

Titel: Noord Fryslân in beweging!
Werkvorm: Luisteren
Thema: Maatschappij & Co
Sprekers: Jouke Bethlehem (Stichting Openbare Bibliotheken Noord Fryslân)
Gerard Duursma (Www.bonopoly.nl | www.in2media.frl)
Omschrijving: Met de komst van internet en social media is de manier waarop we ervaring en kennis delen, drastisch veranderd. Steeds vaker zien we dat klassieke onderwijssystemen de aanpassing naar de moderne netwerkmaatschappij in de weg staan. Een verandering van de besloten hiërarchische systemen naar een open netwerkorganisatie is dus nodig.

De Bibliotheek Noord Fryslân wilde actief inspelen op deze veranderingen. Inzet: scholen en jongeren aan zich binden. Om dat voor elkaar te krijgen, maakte de organisatie eerst zelf een diepgaande transformatie door. Het team formuleerde een gezamenlijke visie op onderwijs in de 21e eeuw en schoolde zich in digitale vaardigheden. Hoe? Door zich op de website van de Bibliotheek en LinkedIn persoonlijk te presenteren en de dynamische netwerktool ‘Slack’ te gaan gebruiken voor het mailverkeer. Er ontstonden nieuwe samenwerkingen tussen de Bibliotheek, scholen en ondernemers. Daarnaast zocht Bibliotheek Noord Fryslân actief de verbinding met jongeren door meer activiteiten voor hen te organiseren, zoals workshops drones en vloggen maar ook zogenaamde LAN-parties. Alle activiteiten zijn real time op social media gedeeld, zodat de Bibliotheek ook daar de dialoog met de jongeren actief voerde. De focus lag steeds op de 21st Century Skills zoals creatief denken, sociaalvaardig worden, probleemoplossend vermogen, informatievaardigheden en mediawijsheid. Vaardigheden die zowel voor de leerkracht als voor de leerling vandaag de dag van cruciaal belang zijn.

Deze omslag leverde niet alleen tevreden klanten, gemeenten en enthousiaste scholen op, maar vooral ook een bruisende interne organisatie met een open uitstraling.
Titel: #JeugdbibliotheekXL
Werkvorm: Debatteren
Thema: Maatschappij & Co
Sprekers: Lieke Hoefs (Koninklijke Bibliotheek )
Norma Verheijen (Koninklijke Bibliotheek )
Liselotte van Wickeren (UXKids )
Sabina Idler ( UXKids)
Omschrijving: Zoals u ongetwijfeld weet heeft de Koninklijke Bibliotheek (KB) in 2016 'Jeugd' benoemd als speerpunt van haar beleid. Onder 'Jeugd' verstaan wij alle kinderen tussen de 0 en 18 jaar. Om voor deze doelgroep een samenhangend geheel van fysieke en digitale collecties, activiteiten en diensten aan te bieden, heeft de KB een strategie ontwikkeld.
De eerste uitwerking daarvan komt tot uiting in het prototype van de www.jeugdbibliotheek.nl voor kinderen van 9-12 jaar. Dit biedt alvast een doorkijkje in hoe we de digitale Bibliotheek voor kinderen en jongeren gaan neerzetten, en hoe we deze kunnen inzetten in de fysieke Bibliotheek en haar programma’s. Nieuwsgierig? Wilt u meepraten? Kom dan vooral naar deze interactieve sessie waarin we actief met elkaar in gesprek gaan.
Titel: Denk mee over Medialabs!
Werkvorm: Doen
Thema: Maatschappij & Co
Sprekers: Carola Oldemaat (Rijnbrink)
Marion van de Vorst (Rijnbrink)
Margot Appelman (CODA)
Omschrijving: De wereld van nu vraagt om een andere houding en om nieuwe vaardigheden. Denk aan kritisch en creatief denken, digitale geletterdheid, probleemoplossend vermogen en 'technologiewijsheid'. Bibliotheken zijn steeds vaker broedplaatsen om deze ontwikkeling vorm te geven. Dat gebeurt in het Medialab in de Bibliotheek: een centrale en laagdrempelige plek om te verwonderen, ontdekken, delen en te experimenteren.

In deze sessie willen we graag samen met u ontdekken wat deze technologische ontwikkelingen betekenen voor de Bibliotheek en wat de rol van het MediaLab daarin kan zijn. Elk Medialab is bovendien uniek: hoe geef je dat in je eigen Bibliotheek vorm? Met elkaar zoeken we naar innovatieve oplossingen aan de hand van de methodiek Design Thinking. Design Thinking is een creatief proces dat de volgende stappen doorloopt: onderzoeken, interpreteren, ideeën vormen en experimenteren. Dit levert uiteindelijk veel goede ideeën op. Om u alvast aan het denken te zetten: hoe kunnen we als sector van elkaar leren en elkaar vinden in het verder ontwikkelen van het Medialab? Hoe kunnen we als sector de buitenwereld aan ons verbinden en hoe kunnen we experimenteren bevorderen?

Wie gaat deze uitdaging met ons aan?
Titel: Effectmeting: hoognodig
Werkvorm: Doen
Thema: Maatschappij & Co
Sprekers: Edwin van der Zalm (Vereniging van Openbare Bibliotheken)
Lianne Peters (Moderator voor deze interactieve sessie)
Lies Pannevis (Bibliotheek Eemland)
Sanne Gras (Stadkamer Zwolle)
Omschrijving: Effectmeting: het lijkt bewerkelijk, duur en ingewikkeld. Maar effectmeting is echt nodig om de opbrengsten van je activiteiten in relatie tot de gemeentelijke beleidsdoelen te laten zien. Gemeenten zijn vaak nog zoekend naar geschikte prestatienormen. Daarom is het belangrijk als Bibliotheek het voortouw te nemen en passende indicatoren en haalbare scores aan de gemeente te presenteren. Daarmee komt u sterker te staan in gesprekken met de lokale overheid over de waarde van het werk van de Bibliotheek.
In deze workshop laten we u zien dat u op een goedkope en simpele wijze zelf aan effectmeting kunt doen. Edwin van der Zalm (projectleider effectmeting VOB) vertelt over het 'IFLA raamwerk voor effectmeting'. Dit is in Engeland een veelgebruikt raamwerk met begrippen, methoden en instrumenten voor effectmeting voor activiteiten van Bibliotheken en musea, speciaal gericht op de jeugd. Vervolgens werken we samen met u aan de hand van een praktijkvoorbeeld hoe het IFLA raamwerk gebruikt kan worden om het effect van uw activiteiten zichtbaar te maken.
Titel: De multimediale jeugdvloer SPOENK*
Werkvorm: Doen
Thema: Maatschappij & Co
Sprekers: Karen Bertrams (ProBiblio)
Omschrijving: De dynamische jeugdvloer, een fysiek gedeelte van uw Bibliotheek heet vanaf nu SPOENK*!
SPOENK* is een spannende, leuke en experimentele plek waar de beste ontwikkelingen, trends en ervaringen uit de multimediale kinderwereld te zien en beleven zijn. Kinderen zijn hierbij de belangrijkste curatoren, samen met experts en kunstenaars.

Hoe richten we SPOENK* in? We stellen een jeugdteam samen dat een kei is in het oppikken van trends en ontwikkelingen uit de belevingswereld van kinderen. Vanuit vernieuwende perspectieven wordt de bestaande collectie van de Bibliotheek onder de loep genomen en dat leidt tot verrassende programma’s. En er zijn projecten op de SPOENK*-vloer die nieuwe vormen van lezen en leren verkennen. Al deze projecten worden samen met commerciële en non-profit partners lokaal en (inter)nationaal opgestart. Daarnaast tonen we op de jeugdvloer de beste voorbeelden van bijvoorbeeld programma’s als ‘de Bibliotheek op school’, ‘de VoorleesExpress’, en ‘de Nederlandse Kinderjury’. Al deze elementen zorgen voor een dynamische en experimentele hoek in uw Bibliotheek, speciaal voor de jeugd. Het hart van de multimediale wereld en de kinderen staan aan het roer! Bijzonder is dat door zo vernieuwend te denken, er een blauwdruk ontstaat voor een toekomstbestendige Bibliotheek. Meedenken over hoe zo'n blauwdruk eruit kan zien? Of gewoon meer weten over SPOENK*? Kom dan naar deze sessie.


Titel: Liefde & Leven: zo haal je jongeren in huis!
Werkvorm: Luisteren
Thema: Maatschappij & Co
Sprekers: Marieke Vermeer (Bibliotheek Midden Brabant)
Chantal van den Broek (Bibliotheek Midden Brabant)
Chinouk Thijssen (Bibliotheek Midden Brabant)
Omschrijving: Van loverboys tot lezen voor je lijst: er komen heel wat nieuwe onderwerpen op kinderen af als zij naar het voortgezet onderwijs gaan. Hoe ga je om met al dat huiswerk? Wat gebeurt er met je als je drank of drugs gebruikt? Jongeren zijn kwetsbaar en hebben veel vragen waarmee ze thuis op of op school niet altijd terecht kunnen. Ook hun ouders staan voor deze vragen. De Bibliotheek staat midden in de samenleving en kan aanvoelen welke behoeften er vanuit jongeren zijn. Mooi, maar hoe speel je daar vervolgens op in, samen met je lokale partners? Te droog, te simpel, te saai – het is lastig om precies de juiste combinatie te vinden om jongeren, het liefst met hun ouders, binnen te krijgen. Maar als het eenmaal gelukt is, lukt het een tweede keer ook. En een derde keer.

De Bibliotheek Midden-Brabant organiseerde een serie van drie avonden rondom 'Liefde & Leven', 'Bikkelen in de brugklas', en 'Sociale media & jongeren'. En het werkte. Door interactief theater, lezingen, film en workshops kreeg de jeugd op een prikkelende wijze meer informatie over gevoelige en actuele onderwerpen. De avonden zijn opgezet met partners zoals de GGD en jongerenwerkers zoals Ready to School en R-Newt. Hoe hebben we de samenwerking met partners uit de wijk aangepakt? En hoe hebben we jongeren en hun ouders over de drempel gehaald? We vertellen u het graag!
Titel: Hoe pakken we laaggeletterdheid aan?
Werkvorm: Luisteren
Thema: Maatschappij & Co
Sprekers: Edith Zuiderent (Onwijs Multitouch Specialists)
Omschrijving: In onze veranderende samenleving worden er in rap tempo steeds nieuwe vragen aan de Bibliotheek gesteld. Een belangrijke vraag daarbij die vaker voorbij komt, is of en vooral ook hoe Bibliotheken kunnen inspelen op de vraag naar de aanpak van laaggeletterdheid. Er zijn veel hulpmiddelen, stichtingen en professionals die zich hier inmiddels mee bezighouden. Maar hoe kan de Bibliotheekmedewerker in het veld op een goede manier laaggeletterden helpen? Welke hulpmiddelen voldoen en welke niet? Met welke middelen kunnen de taalvrijwilligers en medewerkers van het Taalhuis zinvol aan de slag? Andere vraag: hoe krijg je laaggeletterden (en NT2-mensen) naar de Bibliotheek? Op al deze vragen formuleert Edith Zuiderent van Onwijs Multitouch Specialists graag samen met u een antwoord.
Titel: De openbare bibliotheek als huis van de mediawijsheid in 2027
Werkvorm: Debatteren
Thema: Maatschappij & Co
Sprekers: Frank Huysmans (Universiteit van Amsterdam)
Omschrijving: In 2008 verscheen het boek 'De openbare bibliotheek tien jaar van nu' van het SCP. Op basis van een analyse van maatschappelijke ontwikkelingen in media en informatie formuleerden onderzoekers Frank Huysmans en Carlien Hillebrink hun verwachtingen voor de toekomst van de openbare bibliotheek en deden zij aanbevelingen. Een van de aanbevelingen had betrekking op informatievaardigheid en mediawijsheid. Het is nu bijna tien jaar later... In deze sessie maakt hoogleraar Frank Huysmans samen met u de balans op: wat is er van de verwachtingen en aanbevelingen ten aanzien van mediawijsheid uitgekomen? Waar staan we nu? En hoe ziet het aanbod van de Bibliotheek, gericht op kinderen en jongeren, er in 2027 uit? Samen met u proberen we de cruciale ontwikkelingen in de omgeving te benoemen en aanbevelingen te formuleren voor Bibliotheekmanagers en -bestuurders. Zodat de openbare bibliotheek over tien jaar een plek is waar kinderen en jongeren creatief én kritisch met data, informatie en kennis leren omgaan.
Titel: Hoe betrek je ouders van Nederlandstalige taalarme gezinnen?
Werkvorm: Luisteren
Thema: Maatschappij & Co
Sprekers: David Kranenburg (Stichting Actief Ouderschap)
Martine van der Pluijm (Kenniscentrum Talentontwikkeling/EMI Hogeschool Rotterdam)
Julienne van den Heuvel (Koninklijke Bibliotheek)
Omschrijving: Een belangrijke, zorgwekkende groep laaggeletterden zijn taalarme gezinnen met jonge kinderen. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat zij volwaardig deelnemen aan de maatschappij? Hoe kunnen deze ouders worden betrokken bij de kinderopvang en school van hun kind(eren)? Hoe kunnen drempels worden weggenomen en welke rol kan de Bibliotheek hierbij spelen? We belichten op inspirerende wijze ouderpartnerschap van deze kwetsbare groep voor wat betreft kinderopvang en school én de welke rol de Bibliotheek hierbij kan spelen. Vertegenwoordigers van enkele goede praktijkvoorbeelden, zoals de VoorleesExpress en de BoekStartcoach, beantwoorden graag uw specifieke vragen.
De sessie plaatst het onderwerp ouderpartnerschap in breed maatschappelijk perspectief met betrokkenheid van partners en een belangrijke rol voor de Bibliotheek. Dit doen we tegen de achtergrond van het programma 'Tel mee met Taal' (OCW, SZW en VWS), waarbij een belangrijke doelstelling is dat verschillende partijen zich met elkaar verbinden om laaggeletterdheid samen aan te pakken – en te voorkomen. De Gelijke Kansen Alliantie van minister Bussemaker en staatssecretaris Dekker sluit hierop aan: een startpunt voor een structureel netwerk van initiatieven om gelijke kansen voor alle kinderen en jongeren in Nederland te bevorderen, waarbij leerkrachten, ouders en anderen in de thuisomgeving van kinderen worden betrokken.
Titel: From Oslo, with Love: In gesprek met architect Aat Vos over het succesverhaal achter jeugdbibliotheek Toyen
Werkvorm: Luisteren
Thema: Maatschappij & Co
Sprekers: Aat Vos (Aat Vos)
Ine Van der Meer (OBA)
Omschrijving: Het vraagt nogal wat om het roer helemaal om te gooien naar een eigentijdse Bibliotheek voor de jeugd, weten architect Aat Vos (onder andere jeugdbibliotheek Toyen in Oslo) en Ine van der Meer (OBA). In deze verdiepingssessie delen zij openhartig met u hun ervaringen waar het gaat om de jeugdbibliotheek in transitie. Zij vertellen door wie zij zich lieten inspireren, welke obstakels ze tegenkwamen, wie hun medestanders waren en wie hun tegenstanders. Waarom ze gelachen hebben en wanneer ze wel konden huilen. En natuurlijk laten ze zien wat het uiteindelijk heeft opgeleverd. Aan u is het zaak om niet alleen te luisteren, maar ook om heel nieuwsgierig te zijn en vragen te stellen.


Deense sessies

Titel: Library design for and with children
Werkvorm: Debatteren
Thema: Deense sessies
Sprekers: Maria Sjøblom (Aalborg Library)
Aat Vos (Aat Vos)
Tone Lunden (Hjørring Library)
Omschrijving: How do you ensure that your library space is attractive to children, which elements in the design process are essential? Maria Sjoblom from Aalborg Library and Tone Lunden from Hjørring Library, will be joined by architect Aat Vos (who redesigned Biblo Tøyen in Norway), to present the way they all have approached the design of the library space for children. They will focus on the design process, the necessary strategy and vision behind it, as well as – on a more practical level – the activities required.
Titel: Kids programs – playing with literature, library activities and language fitness
Werkvorm: Debatteren
Thema: Deense sessies
Sprekers: Maria Sjøblom (Aalborg Library)
Jakob Laerkes (Gladsaxe Library)
Tone Lunden (Hjørring Library)
Rikke Lene Larsen (Gladsaxe Library)
Omschrijving: How do you create tempting and exciting activities for kids in your library, that make sure they will keep coming back? Jakob Laerkes and Rikke Lene Larsen (Gladsaxe Library), Tone Lunden (Hjørring Library) and Maria Sjøblom (Aalborg Library), will tell us about their experiences. Jakob and Rikke will dive deeper into the ‘literary playground’, an exciting outside space designed for and with children outside of the main library building. Maria will present the different activities on offer in Aalborg Library and why they are so successful: vlogging, parties, leisure clubs and yoga. Tone will present us the activity programs for children in Hjørring: “Books in Motion”, “Cultural suitcases” and creativity in the children’s library.
Titel: A digital library for children
Werkvorm: Luisteren
Thema: Deense sessies
Sprekers: Dorthe Hammerich Rasmussen (Biblo)
Klaus Støvring (Editor & Community Manager, Biblo)
Lieke Hoefs (National Library of the Netherlands)
Omschrijving: Dorthe Rasmussen and Peter Hoybye present Biblo.dk. Biblo.dk is a library webservice especially meant for children between 7-14 years old. It has just been launched in June 2016. What does the service offer children, how is this joint service of almost all the Danish libraries organised, and how do they make it into a success?
After their presentation, Dorthe and Peter are joined by Lieke Hoefs from the National Library of the Netherlands, who is also preparing a digital library for children. Together they will explore the similarities and differences between Denmark and Holland.


Studiogesprekken

Titel: Studiogesprek met Jan Terlouw, kinderboekenschrijver, oud-politicus en pleitbezorger voor ‘het touwtje uit de brievenbus’.
Thema: Studiogesprekken
Omschrijving: In de welbekende studiogesprekken gaat radio- en televisiemaker Petra Possel op zoek naar persoonlijke drijfveren, visie en motivatie van een aantal bijzondere gasten.

Jan Terlouw, kinderboekenschrijver, oud-politicus en pleitbezorger voor ‘het touwtje uit de brievenbus’. Een man met een groot hart voor kinderen en een stem die ver reikt. Hij spreekt ons allen aan verantwoordelijkheid te nemen om de wereld voor onze kinderen veilig, vertrouwd én inspirerend te maken. Een rol waar uw bibliotheekhart waarschijnlijk ook sneller van gaat kloppen.
Titel: Studiogesprek met Jet van Overeem, conservator en hoofd educatie Gemeente Museum Den Haag
Thema: Studiogesprekken
Omschrijving: In de welbekende studiogesprekken gaat radio- en televisiemaker Petra Possel op zoek naar persoonlijke drijfveren, visie en motivatie van een aantal bijzondere gasten.
Jet van Overeem, conservator en hoofd Educatie Gemeente Museum Den Haag.
Jongeren en musea. Een spannende combinatie. Jet van Overeem weet als geen ander aansprekende concepten te ontwikkelen om jonge mensen te boeien en te binden aan het Gemeente Museum Den Haag. Jet werkt in een andere wereld dan de uwe, maar toch zullen haar uitdagingen voor u zeer herkenbaar zijn. Laat u inspireren!

Titel: Studiogesprek met Sytse Wilman, verslaggever en redacteur Kidsweek en 7Days
Thema: Studiogesprekken
Omschrijving: In de welbekende studiogesprekken gaat radio- en televisiemaker Petra Possel op zoek naar persoonlijke drijfveren, visie en motivatie van een aantal bijzondere gasten.
Sytse Wilman is een jeugdjournalist. redacteur van Kidsweek en 7Days. Als geen ander weten ze kinderen te bereiken met onderwerpen die aansluiten bij hun belevingswereld. Dit vraagt om veel creativiteit, onderzoek en inlevingsvermogen.Sytse deelt graag zijn kennis en ervaring in de zoektocht om jongeren te binden en te boeien.

Titel: Studiogesprek met Leo Blokhuis, popjournalist en groot verteller
Thema: Studiogesprekken
Omschrijving: In de welbekende studiogesprekken gaat radio- en televisiemaker Petra Possel op zoek naar persoonlijke drijfveren, visie en motivatie van een aantal bijzondere gasten.

Leo Blokhuis is een Nederlands journalist op het gebied van popmuziek. Hij is grafisch ontwerper van beroep maar bovendien werkzaam als samensteller van diverse radioprogramma’s, presentator van televisieprogramma’s en schrijver van artikelen. Hij maakt van muziek een verhaal en lardeert verhalen met muziek. Wat inspireert hem, hoe weet hij zijn liefde voor de muziek, de muzikant en de verhalen daaromheen zo goed over het voetlicht te brengen. Petra Possel gaat op onderzoek en helpt ons een kijkje te nemen in een groot muziekhart.